Jierrekken oer 2025De boekhâlding oer it ôfrûne jier is hjir yn te sjen.Tank oan Ponghâlder Klaas Pool. De jierrekken is troch de kaskommisje yn oarder befûn. Décharge ferliend op de gearkomste fan 11 febrewaris 2026.
21 febrewaris: mustsee-film AMRUM en Liwwarder taal- en keunstprojekt
Op 21 febrewaris (dei fan 'e memmetaal) sille EBLT, Mercator en filmhûs Slieker om 15:00 oere de film Amrum fertoane, dy't him op it lyknammige Noardfryske eilân ôfspilet.Dêrnei sil op itselde plak om 17:00 in Liwwarder taal- en keunstprojekt úteinsette, nei oanlieding fan it boek Ik rúk al aardech naar de skep fan Eza Efdé.De film Amrum giet oer in jonge fan tolve jier (Nanning), dy't yn Hamburg berne waard, en asdútsktalich bern op it eilân Amrum opgroeit en dêr de lêste dagen fan de Twadde Wrâldoarloch belibbet. Hy wennet mei syn men (yn 'kream), muoike en bruorke op in reidbetekke Amrumer pleats. Syn heit is as hege ofsier foar de Wehrmacht yn 'e skrep. In mannichte fan tema's komt yn de njoggentich minuten fan de film foarby: 'goed' en 'fout' (fansels), freonskip en loyaliteit, frjemd (oarstaligen, flechtlingen) en eigen en de feilige, ûnskuldige bernewrâld dy't ferlern giet. Yn de film Amrum wurdt in soad 'eilanner' Noardfrysk praat, mar Amrum is perfoarst net in 'aardich' fersetsje oer Noardfryske folklore. Foar in 'noflik' útstapke mei film en popcorn kinne jo better wat oars útsykje. Mar wy ha hjir wol in kultureel hichtepunt by de ein, dy't jin op it moed taast en dy't de besiker net gau ferjitte sil.Amrum is de filmbewurking fan de lyknammige roman fan de ferneamde akteur en cineast Hark Bohm (1939-2025). Hy beskriuwt dêryn feitliken syn eigen jeugd op Amrum. De film is ek in projekt fan Hark Bohm, yn syn lêste libbensjierren. De regy hat er foar it grutste part oan syn 'learling' Fatih Akin oerlitten. Akin, fan Turks komôf, is ûnder mear bekend wurden troch syn film Gegen die Wand (2003). De film wurdt dy deis ynlaat troch frisist en Noardfryslân-kenner Henk Wolf. Henk Wolf hâldt him no benammen mei it Sealtersk dwaande, mar hy is ek in spesjalist op it gebiet fan it Noardfrysk. Hy hat meiwurke oan in kursus Noardfrysk (mei Ingo Laabs) en oant in pear jier ferlyn - kolleezjes yn it mooringer Noatrdfrysk jûn. Dy deis klinkt ek it startskot foar in taal- en keunstprojekt foar de promoasje fan it Liwwadders mei de presintaasje fan trije Liwwadder spesjaalbierkes fan Brouwerij Grutte Pier, dy’t ynspirearre binne op it boek Ik rúk al aardech naar de skep fan Ezra Efdé. Liwwarder sprekwurden en siswizen sille oan 'e oarder komme.Jo kinne oer dat programma mear lêze op it webstek fan it EBLT: https://www.eblt.nl/it-noardfrysk-en-liwwadders-klinke-mei-in-film-en-bier-op-ynternasjonale-memmetaaldei/
De Noardfryske histoarikus Thomas Steensen hold by it jubileumkongres yn Jever fan dit jier in praatsje oer de skiednis fan de ynterfryske beweging. Dêrby waard fansels de earste moeting, hûndert jier lyn yn itselde slot Jever, net oerslein.Steensen brocht dêrby in opmerklik feitsje op it aljemint. Ien fan de oanwêzigen yn 1925 wie de wrâldferneamde sillige (1985) en hillige (2022) Titus Brandsma fan Oegekleaster (1881-1942). Brandsma ferswijde nei de saneamde Machtübernahme syn miening oer it nije Dútske bewâld net. Yn 1942 soe er yn konsintraasjekamp fan Dachau ferstjerre.(Itselde lot trof oars ek oare roomske geastliken, benammen yn it bisdom Münster, wêr't biskop von Galen him fûleinich tsjin de nije machthawwers kearde.) De Fryske beweging hat it nasjonaal-sosjalisme faker as ienris troffen, sawol op in 'goede' wize as op in 'foute' wize. (It skiedniswurk fan Gjalt Zondergeld mai bekend ferûndersteld wurde.) Steensen wiist derop dat de ynterfryske beweging him gelokkich net samar meisûgje litten hat, de seksje 'west' (westerlauwersk) yn alle gefallen net."Nach den Tagungen in Jever, Ljouwert und Husum – wo 1930 der erste Friesenrat gegründet wurde – sollte 1933 der vierte Friesenkongress im ostfriesischen Aurich stattfinden. Aber die Westfriesen lehnten es ab, in dieser Zeit nach der Machtübernahme der Nationalsozialisten an einer Tagung in Deutschland teilzunehmen. Auch ein später geplanter Kongress in Aurich wurde abgesagt – zum Glück, müssen wir sagen."Sa't bekend is, waard de karmeliter mûnts Brandsma yn 1923 heechlearaar oan de gloedglandernije Katholieke Universiteit fan Nijmegen. Yn 1938 wie er by de oprjochting fan de Fryske Akademy behelle. Dat lêste is miskien net rûnom bekend.Miskien moat der yn 'e frysksinnige rûnten mear omtinken foar Bandsma komme, mar folslien ôfwêzich is dat omtinken ek net.Liuwe Westra wie net sa lang lyn mei in lyts selskip op 'en paad yn it ramt fan "Tsjerkepaad". De kuier gong troch Boalsert, it weiwurden 'olde clooster' Bloemkamp en it 'belevingspunt' by Hartwert. Dat wie in moai earbetoan foar in hillich man.Op 'e foto fan Jever 1925 stiet Titus Brandsma as fjirde fan rjochts (mei it r^ne briltsje) yn de middelste rige.
